Help, mijn paard heeft zomereczeem!
20 december 2021 

Help, mijn paard heeft zomereczeem!

Veel paarden hebben last van zomereczeem of ernstige jeuk, soms tot bloedens toe. Daarbij heeft een paard ernstige jeuk op verschillende lichaamsdelen. Je ziet het vaak bij de manen en de staart, en het wordt daarom ook wel staart- en maneneczeem (SME) genoemd. Vaak wordt zomereczeem gezien als iets wat je paard gewoonweg heeft, maar wist je dat zomereczeem in veel gevallen een oorzaak heeft die ook opgelost kan worden?

Wat veroorzaakt zomereczeem?

Zomereczeem wordt in veel gevallen veroorzaakt door een overbelaste lever en/of nieren. Dit gebeurt wanneer een paard dusdanig veel afvalstoffen uit moet scheiden dat de lever en nieren het niet meer aan kunnen. Het lichaam zal dan andere uitscheidingsorganen in gaan zetten. Een daarvan is de huid, maar bijvoorbeeld ook de luchtwegen (zo kan ook hoest veroorzaakt worden door een overbelaste lever). Je paard zal dan afvalstoffen uit gaan scheiden via de klieren in de huid. Op bepaalde plekken op het lichaam zitten meer haren en daardoor ook meer klieren dan op andere plekken. Dat zie je bij de staart en manen, maar ook bijvoorbeeld op de rug en de onderkant van de buik. Hier zitten meer haren om het paard tegen regen te beschermen. Deze regen loopt vanaf de rug langs de zij naar de buik waar het naar beneden druppelt. Deze plekken waar meer haren zitten zijn dan ook de plekken waar een paard vaak jeuk heeft bij zomereczeem.

Wanneer er afvalstoffen via de huid afgevoerd worden verandert dit de huidflora. Normaal gesproken draagt deze bij aan het zelfherstellend vermogen van de huid, maar doordat deze verstoord is kan dat niet meer. Ook heeft de huidflora een belangrijke rol bij het weren van ziektemakers. Dit gebeurt ook niet meer goed. Pathogenen krijgen vrij baan in de huid om ontstekingen te veroorzaken. Dit zorgt voor jeuk, dus je paard gaat krabben en beschadigt daarmee de huid, maar die kan niet herstelt worden. Zo beland je in een vicieuze cirkel. Het immuunsysteem wordt overactief waardoor het lichaam ook overdreven gaat reageren op eiwitten uit het speeksel van de mugjes die vaak de schuld krijgen van zomereczeem. 

Een overbelaste lever of overbelaste nieren worden vaak veroorzaakt door voeding, iets verkeerds eten of medicatie. Bij het verteren van het voer komen dan dusdanig veel afvalstoffen vrij dat de lever het niet meer aan kan om deze te transformeren zodat de nieren ze om kunnen zetten, of het gaat fout in de nieren waardoor de afvalstoffen niet afgevoerd kunnen worden. Wanneer de normale manier van afvalstoffen afvoeren niet werkt zal het paardenlichaam naar andere alternatieven gaan zoeken. Zo kan het afvalstoffen op gaan slaan in het bindweefsel waardoor je paard lymfatisch wordt. Je paard lijkt dan dik maar eigenlijk zit hij vol met afvalstoffen. Het zal per paard verschillen hoe ze omgaan met een te grote hoeveelheid afvalstoffen.

Problemen in de lever kunnen door verschillende dingen veroorzaakt worden.

  • suiker- en zetmeelrijk voer
  • voordroog
  • giftige planten
  • medicatie
  • slechte start als veulen

Veel paarden die al van jongs af aan zomereczeem hebben hadden een moeder die geen gezonde darmen had. Het veulen staat dan meteen al met 1-0 achter met een slechte darmgezondheid waardoor de kans op gezondheidsproblemen vanaf de geboorte al groter is.

Leverproblemen kun je onder andere herkennen aan enkele uiterlijke kenmerken. Je kunt daarbij denken aan:

  • leverstrepen (vreemde strepen in de vacht van je paard)
  • donkere plekken in de vacht (vaak bij vossen)
  • witte haren over het lichaam verspreid
  • vieze ogen
  • afwijkende vachtstructuur
  • zwarte paarden die bruin worden

Veel paarden met zomereczeem hebben een KPU. Dat is een storing in het biotransformatieproces van de lever die zijn oorsprong vindt in een disbalans in de darmen. Hierbij kan in de darmen door micro-organismen geen actieve vitamine B6 aangemaakt worden en dit heeft de lever nodig om afvalstoffen te bewerken zodat de nieren ze af kunnen voeren. Dit resulteert er ook in dat de nieren afvalstoffen niet af kunnen voeren en dit bijvoorbeeld door de huid moet.

Wat kun je doen tegen zomereczeem?

Wat je in ieder geval niet moet doen is wachten tot je paard jeuk heeft met maatregelen nemen. Dan ben je namelijk te laat. Begin hier zo snel mogelijk mee, als je dit blog leest. Hoe eerder je begint, hoe sneller je paard minder jeuk zal hebben.

Om te beginnen, als je paard echt jeuk heeft zul je hierbij de symptomen moeten bestrijden. Men zegt vaak dat jeuk erger is dan pijn, dus als je met een zalfje, spray of eczeemdeken ervoor kan zorgen dat je paard minder jeuk heeft zou ik dat vooral doen. Kies dan wel voor een variant die niet onnodig chemisch is.

Daarnaast wil je vooral de onderliggende oorzaak aan gaan pakken. Hierin is gezonde voeding essentieel. Alle ongezonde producten als zetmeelrijk krachtvoer wil je uit het rantsoen van je paard halen omdat dit alleen maar voor meer afvalstoffen zorgt en het helpt de darmgezondheid ook niet. Veel paarden reageren niet goed op voordroog, dus als je paard zomereczeem heeft en voordroog krijgt zou onverpakt hooi geven ook een eerste stap moeten zijn. Zorg ook dat je paard genoeg hooi krijgt, want dit draagt bij aan de groei van de micro-organismen die je wel in de darmen wil hebben en daarmee de darmgezondheid.

Als de basis op orde is kun je je paard verder gaan ondersteunen met bijvoorbeeld kruiden die de darmen kunnen ondersteunen. Ook kan het de moeite waard zijn om een KPU test te doen voor je paard. Dit kan bijvoorbeeld via Equi-Prana.

Ga niet aan de gang met probiotica. prebiotica of een detoxkuur. De beste prebiotica die je je paard kan bieden is onverpakt hooi. Er is nog te weinig kennis over de darmflora van een gezond paard om een goede probiotica te maken voor paarden, naast dat er niet één product gemaakt kan worden wat voor alle paarden helpt. Ieder paard heeft namelijk een andere darmflora en om probiotica goed in te zetten moet je weten welke verhoudingen van micro-organismen het paard nu in de darmen heeft. Een heel groot deel hiervan is bij ons nog niet eens bekend. 

Als je paard afvalstoffen vasthoudt of op een ongebruikelijke manier uitscheidt is daar een reden voor. Het heeft dan weinig zin om te gaan ontgiften. Als je paard zijn lichaam kon ontgiften had hij dat wel gedaan. Een lever die verstoord is kan niet ineens grote hoeveelheden afvalstoffen gaan afvoeren. Het kan zomaar zijn dat de jeuk hier juist erger van wordt.

Wil jij jouw paard met zomereczeem ondersteunen met de juiste voeding? Vraag dan een voedingsadvies aan.

Reactie plaatsen